三国志 · 魏书 · 和常杨杜赵裴传

和hé洽qià字zì阳yáng土tǔ，汝rǔ南nán西xī平píng人rén也yě。举jǔ孝xiào廉lián，大dà将jiāng军jūn辟bì，皆jiē不bù就jiù。袁yuán绍shào在zài冀jì州zhōu，遣qiǎn使shǐ迎yíng汝rǔ南nán士shì大dà夫fū。洽qià独dú以yǐ“冀jì州zhōu土tǔ平píng民mín强qiáng，英yīng桀jié所suǒ利lì，四sì战zhàn之zhī地dì。本běn初chū乘chéng资zī，虽suī能néng强qiáng大dà，然rán雄xióng豪háo方fāng起qǐ，全quán未wèi可kě必bì也yě。荆jīng州zhōu刘表biǎo无wú他tā远yuǎn志zhì，爱ài人rén乐lè士shì，土tǔ地dì险xiǎn阻zǔ，山shān夷yí民mín弱ruò，易yì依yī倚yǐ也yě。”遂suì与yǔ亲qīn旧jiù惧jù南nán从cóng表biǎo，表biǎo以yǐ上shàng客kè待dài之zhī。洽qià曰yuē：“所suǒ以yǐ不bù从cóng本běn初chū，辟bì争zhēng地dì也yě。昏hūn世shì之zhī主zhǔ，不bù可kě黜chù近jìn，久而ér阽diàn危wēi，必bì有yǒu谗chán慝tè间jiān其qí中zhōng者zhě。”遂suì南nán度dù武wǔ陵líng。

太tài祖zǔ定dìng荆jīng州zhōu，辟bì为wéi丞chéng相xiāng掾yuàn属shǔ。时shí毛máo玠jiè、崔cuī琰yǎn并bìng以yǐ忠zhōng清qīng干gān事shì，其qí选xuǎn用yòng先xiān尚shàng俭jiǎn节jié。洽qià言yán曰yuē：“天tiān下xià大dà器qì，在zài位wèi与yǔ人rén，不bù可kě以yǐ一yī节jié俭jiǎn也yě。俭jiǎn素sù过guò中zhōng，自zì以yǐ处chǔ身shēn则zé可kě，以yǐ此cǐ节jié格gé物wù，所suǒ失shī或huò多duō。今jīn朝zhāo廷tíng之zhī仪yí，吏lì有yǒu着zhuó新xīn衣yī、乘chéng好hǎo车chē者zhě，谓wèi之zhī不bù清qīng。长cháng吏lì过guò营yíng，形xíng容róng不bù饰shì，衣yī裘敝bì坏huài者zhě，谓wèi之zhī廉lián洁jié。至zhì令líng士shì大dà夫fū故gù污wū辱rǔ其qí衣yī，藏cáng其qí舆yú服fú。朝zhāo府fǔ大dà吏lì，或huò自zì挈qiè壶hú餐cān以yǐ入rù官guān寺sì。夫fū立lì教jiào观guān俗sú，贵guì处chǔ中zhōng庸yōng，为wéi可kě继jì也yě。今jīn崇chóng一yī概gài难nán堪kān之zhī行háng以yǐ检jiǎn殊shū涂tú，勉miǎn而ér为wéi之zhī，必bì有yǒu疲pí瘁cuì。古gǔ之zhī大dà教jiào，务wù在zài通tōng人rén情qíng而ér已yǐ。凡fán激jī诡guǐ之zhī行háng，则zé容róng隐yǐn伪wěi矣yǐ。”

魏wèi国guó既jì建jiàn、为wéi侍shì中zhōng。后hòu有yǒu白bái毛máo玠jiè谤bàng毁huǐ太tài祖zǔ，太tài祖zǔ见jiàn近jìn臣chén，怒nù甚shèn。洽qià陈chén玠jiè素sù行háng有yǒu本běn，求案àn实shí其qí事shì。罢bà朝zhāo，太tài祖zǔ令líng曰yuē：“今jīn言yán事shì者zhě白bái玠jiè不bù但dàn谤bàng吾wú也yě，乃nǎi复fù为wéi崔cuī琰yǎn觖jué望wàng。此cǐ损sǔn君jūn臣chén恩ēn义yì，妄wàng为wéi死sǐ友yǒu怨yuàn叹tàn，殆dài不bù可kě忍rěn也yě。昔xī萧xiāo、曹cáo与yǔ高gāo祖zǔ并bìng起qǐ微wēi贱jiàn，致zhì功gōng立lì勋xūn。高gāo祖zǔ每měi在zài屈qū笮zuó，二èr相xiāng恭gōng顺shùn，臣chén道dào益yì彰zhāng，所suǒ以yǐ祚zuò及jí后hòu世shì也yě。和hé侍shì中zhōng比bǐ求实shí之zhī，所suǒ以yǐ不bù听tīng，欲yù重zhòng参cān之zhī耳ěr。”洽qià对duì曰yuē：“如rú言yán事shì者zhě言yán，玠jiè罪zuì过guò深shēn重zhòng，非fēi天tiān地dì所suǒ覆fù载zǎi。臣chén非fēi敢gǎn曲qū理lǐ玠jiè以yǐ枉wǎng大dà伦lún也yě，以yǐ玠jiè出chū群qún吏lì之zhī中zhōng。特tè见jiàn拔bá擢zhuó，显xiǎn在zài首shǒu职zhí，历lì年nián荷hé宠chǒng，刚gāng直zhí忠zhōng公gōng，为wéi众zhòng所suǒ惮dàn，不bù宜yí有yǒu此cǐ。

然rán人rén情qíng难nán保bǎo，要yào宜yí考kǎo核hé，两liǎng验yàn其qí实shí。今jīn圣shèng恩ēn垂chuí含hán垢gòu之zhī仁rén，不bù忍rěn致zhì之zhī于yú理lǐ，更gēng使shǐ曲qū直zhí之zhī分fēn不bù明míng，疑yí自zì近jìn始shǐ。“太tài祖zǔ曰yuē：”所suǒ以yǐ不bù考kǎo，欲yù两liǎng全quán玠jiè及jí言yán事shì者zhě耳ěr。“洽qià对duì曰yuē：”玠jiè信xìn有yǒu谤bàng主zhǔ之zhī言yán，当dāng肆sì之zhī市shì朝zhāo；若ruò玠jiè无wú此cǐ，言yán市shì者zhě加jiā诬wū大dà臣chén以yǐ误wù主zhǔ听tīng；二èr者zhě不bù加jiā检jiǎn核hé，臣chén窃qiè不bù安ān。“太tài祖zǔ曰yuē：”方fāng有yǒu军jūn事shì，安ān可kě受shòu人rén言yán便biàn考kǎo之zhī邪xié？狐hú射shè姑gū刺cì阳yáng处chǔ父fù于yú朝zhāo，此cǐ为wéi君jūn之zhī诫jiè也yě。“

太tài祖zǔ克kè张zhāng鲁lǔ，洽qià陈chén便biàn宜yí以yǐ时shí拔bá军jūn徙xǐ民mín，可kě省shěng置zhì守shǒu之zhī费fèi。太tài祖zǔ未wèi纳nà，其qí后hòu竟jìng徙xǐ民mín弃qì汉hàn中zhōng。出chū为wéi郎láng中zhōng令líng。文wén帝dì践jiàn阼zuò，为wéi光guāng禄lù勋xūn，封fēng安ān城chéng亭tíng侯hóu。明míng帝dì即jí位wèi，进jìn封fēng西xī陵líng乡xiāng侯hóu，邑yì二èr百bǎi户hù。太tài和hé中zhōng，散sàn骑qí常cháng侍shì高gāo堂táng隆lóng奏zòu：“时shí风fēng不bù至zhì，而ér有yǒu休xiū废fèi之zhī气qì，必bì有yǒu司sī不bù勤qín职zhí事shì以yǐ失shī天tiān常cháng也yě。”诏zhào书shū谦qiān虚xū引yǐn咎jiù，博bó咨zī异yì同tóng。洽qià以yǐ为wéi‘民mín稀xī耕gēng少shǎo，浮fú食shí者zhě多duō。国guó以yǐ民mín为wéi本běn，民mín以yǐ谷gǔ为wéi命mìng。故gù废fèi一yī时shí之zhī农nóng，则zé失shī育yù命mìng之zhī本běn。是shì以yǐ先xiān王wáng务wù蠲juān烦fán费fèi，以yǐ专zhuān耕gēng农nóng。自zì春chūn夏xià以yǐ来lái，民mín穷qióng于yú役yì，农nóng业yè有yǒu废fèi，百bǎi姓xìng嚣xiāo然rán，时shí风fēng不bù至zhì，未wèi必bì不bù由yóu此cǐ也yě。消xiāo复fù之zhī术shù，莫mò大dà于yú节jié俭jiǎn，太tài祖zǔ建jiàn立lì洪hóng业yè，奉fèng师shī徒tú之zhī费fèi，供gōng军jūn赏shǎng之zhī用yòng。吏lì士shì丰fēng于yú资zī食shí，仓cāng府fǔ衍yǎn于yú谷gǔ帛bó，由yóu不bù饰shì无wú用yòng之zhī宫gōng，绝jué浮fú华huá之zhī费fèi。方fāng今jīn之zhī要yào，固gù在zài息xī省shěng劳láo烦fán之zhī役yì，损sǔn除chú他tā余yú之zhī务wù，以yǐ为wéi军jūn戎róng之zhī储chǔ。三sān边biān守shǒu御yù，宜yí在zài备bèi豫yù。料liào贼zéi虎hǔ实shí，蓄xù士shì养yǎng众zhòng，算suàn庙miào胜shèng之zhī策cè，明míng攻gōng取qǔ之zhī谋móu，详xiáng询xún众zhòng庶shù以yǐ求厥jué中zhōng。若ruò谋móu不bù素sù定dìng，轻qīng弱ruò小xiǎo敌dí，军jūn人rén数shù举jǔ，举jǔ而ér无wú庸yōng，所suǒ谓wèi’悦yuè武wǔ无wú震zhèn‘，古gǔ人rén之zhī诫jiè也yě。“

转zhuǎn为wéi太tài常cháng，清qīng贫pín守shǒu约yuē，至zhì卖mài田tián宅zhái以yǐ自zì给gěi。明míng帝dì闻wén之zhī，加jiā赐cì谷gǔ帛bó。薨hōng，谥shì曰yuē简jiǎn侯hóu。子zǐ禽qín嗣sì。禽qín弟dì适shì，才cái爽shuǎng开kāi济jì，官guān至zhì廷tíng尉wèi、吏lì部bù尚shàng书shū。洽qià同tóng郡jùn许xǔ混hùn者zhě，许xǔ助zhù子zǐ也yě。清qīng醇chún有yǒu鉴jiàn识shí，明míng帝dì时shí为wéi尚shàng书shū。

常cháng林lín字zì伯bó槐huái，河hé内nèi温wēn人rén也yě。年nián七qī岁suì，有yǒu父fù党dǎng造zào门mén。问wèn林lín：“伯bó先xiān在zài否fǒu？汝rǔ何hé不bù拜bài！”

林lín曰yuē：“虽suī当dāng下xià客kè，临lín子zǐ字zì父fù，何hé拜bài之zhī有yǒu？”于yú是shì咸xián共gòng嘉jiā之zhī。太tài守shǒu王wáng匡kuāng起qǐ兵bīng讨tǎo董dǒng卓zhuó，遣qiǎn诸zhū生shēng于yú属shǔ县xiàn微wēi伺sì吏lì民mín罪zuì负fù，便biàn收shōu之zhī。考kǎo责zé钱qián谷gǔ赎shú罪zuì，稽jī迟chí则zé夷yí灭miè宗zōng族zú，以yǐ崇chóng威wēi严yán。林lín叔shū父fù挝zhuā客kè，为wéi诸zhū生shēng所suǒ白bái，匡kuāng怒nù收shōu治zhì。举jǔ宗zōng惶huáng怖bù，不bù知zhī所suǒ责zé多duō少shǎo，惧jù系xì者zhě不bù救jiù。林lín往wǎng见jiàn匡kuāng同tóng县xiàn胡hú母mǔ彪biāo曰yuē：“王wáng府fǔ君jūn以yǐ文wén武wǔ高gāo才cái，临lín吾wú鄙bǐ郡jùn。鄙bǐ郡jùn表biǎo里lǐ山shān河hé，土tǔ广guǎng民mín殷yīn，又yòu多duō贤xián能néng，惟wéi所suǒ择zé用yòng。今jīn主zhǔ上shàng幼yòu冲chōng，贼zéi臣chén虎hǔ据jù，华huá夏xià震zhèn栗lì，雄xióng才cái奋fèn用yòng之zhī秋qiū也yě。若ruò欲yù诛zhū天tiān下xià之zhī贼zéi，扶fú王wáng室shì之zhī微wēi，智zhì者zhě望wàng风fēng，应yīng之zhī若ruò响xiǎng，克kè乱luàn在zài和hé，何hé征zhēng不bù捷jié，苟gǒu无wú恩ēn德dé。任rèn失shī其qí人rén，覆fù亡wáng将jiāng至zhì，何hé暇xiá匡kuāng翼yì朝zhāo廷tíng，崇chóng立lì功gōng名míng乎hū？君jūn其qí藏cáng之zhī！”因yīn说shuō叔shū父fù见jiàn拘jū之zhī意yì。彪biāo即jí书shū责zé匡kuāng，匡kuāng原yuán林lín叔shū父fù。林lín乃nǎi避bì地dì上shàng党dǎng，耕gēng种zhǒng山shān阿ā。当dāng时shí旱hàn蝗huáng，林lín独dú丰fēng收shōu，尽jìn呼hū比bǐ邻lín，升shēng斗dǒu分fēn之zhī。依yī故gù河hé间jiān太tài守shǒu陈chén延yán壁bì。陈chén、冯féng二èr姓xìng，旧jiù族zú冠guān冕miǎn。张zhāng杨yáng利lì其qí妇fù女nǚ，贪tān其qí资zī货huò。林lín率shuài其qí宗zōng族zú，为wéi之zhī策cè谋móu。见jiàn围wéi六liù十shí余yú日rì，卒zú全quán堡bǎo壁bì。

并bìng州zhōu刺cì史shǐ高gāo于yú表biǎo为wéi骑qí都dū尉wèi，林lín辞cí不bù受shòu。后hòu刺cì史shǐ梁liáng习xí荐jiàn州zhōu界jiè名míng士shì林lín及jí杨yáng俊jùn、王wáng淩líng、王wáng象xiàng、荀xún纬wěi，太tài祖zǔ皆jiē以yǐ为wéi县xiàn长cháng。林lín宰zǎi南nán和hé，治zhì化huà有yǒu成chéng，超chāo迁qiān博bó陵líng太tài守shǒu、幽yōu州zhōu刺cì史shǐ，所suǒ在zài有yǒu绩jì。文wén帝dì为wéi五wǔ官guān将jiāng，林lín为wéi功gōng曹cáo。太tài祖zǔ西xī征zhēng，田tián银yín、苏sū伯bó反fǎn，幽yōu、冀jì扇shàn动dòng。文wén帝dì欲yù亲qīn自zì讨tǎo之zhī。林lín曰yuē：“昔xī忝tiǎn博bó陵líng，又yòu在zài幽yōu州zhōu，贼zéi之zhī形xíng势shì，可kě料liào度dù也yě。北běi方fāng吏lì民mín，乐lè安ān厌yàn乱luàn，服fú化huà已yǐ久，守shǒu善shàn者zhě多duō。银yín、伯bó犬quǎn羊yáng相xiāng聚jù，智zhì小xiǎo谋móu大dà，不bù能néng为wéi害hài。方fāng今jīn大dà军jūn在zài远yuǎn，外wài有yǒu强qiáng敌dí，将jiāng军jūn为wéi天tiān下xià之zhī镇zhèn也yě，轻qīng动dòng远yuǎn举jǔ，虽suī克kè不bù武wǔ。”文wén帝dì从cóng之zhī，遣qiǎn将jiāng往wǎng伐fá，应yīng时shí克kè灭miè。出chū为wéi平píng原yuán太tài守shǒu、魏wèi郡jùn东dōng部bù都dū尉wèi，入rù为wéi丞chéng相xiāng东dōng曹cáo属shǔ。魏wèi国guó既jì建jiàn。拜bài尚shàng书shū。文wén帝dì践jiàn阼zuò，迁qiān少shǎo府fǔ，封fēng乐lè阳yáng亭tíng侯hóu，转zhuǎn大dà司sī农nóng。明míng帝dì即jí位wèi，进jìn封fēng高gāo阳yáng乡xiāng侯hóu，徙xǐ光guāng禄lù勋xūn太tài常cháng。晋jìn宣xuān王wáng以yǐ林lín乡xiāng邑yì耆qí德dé，每měi为wéi之zhī拜bài。或huò谓wèi林lín曰yuē：“司sī马mǎ公gōng贵guì重zhòng，君jūn宜yí止zhǐ之zhī。”林lín曰yuē：“司sī马mǎ公gōng自zì欲yù敦dūn长cháng幼yòu之zhī叙xù，为wéi后hòu生shēng之zhī法fǎ。贵guì非fēi吾wú之zhī所suǒ畏wèi，拜bài非fēi吾wú之zhī所suǒ制zhì也yě。”言yán者zhě踧cù踖jí而ér退tuì。时shí论lùn以yǐ林lín节jié操cāo清qīng峻jùn，欲yù致zhì之zhī公gōng辅fǔ，而ér林lín遂suì称chēng疾jí笃dǔ。拜bài光guāng禄lù大dà夫fū。年nián八bā十shí三sān，薨hōng，追zhuī赠zèng骠piào骑qí将jiāng军jūn，葬zàng如rú公gōng礼lǐ，谥shì曰yuē贞zhēn侯hóu。子zǐ旹shí嗣sì。为wéi泰tài山shān太tài守shǒu。坐zuò法fǎ诛zhū。旹shí弟dì静jìng绍shào封fēng。

杨yáng俊jùn字zì季jì才cái，河hé内nèi获huò嘉jiā人rén也yě。受shòu学xué陈chén留边biān让ràng，让ràng器qì异yì之zhī。俊jùn以yǐ兵bīng乱luàn方fāng起qǐ，而ér河hé内nèi处chǔ四sì达dá之zhī衢qú，必bì为wéi战zhàn场cháng，乃nǎi扶fú持chí老lǎo弱ruò诣yì京jīng、密mì山shān间jiān，同tóng行háng者zhě百bǎi余yú家jiā。俊jùn振zhèn济jì贫pín乏fá，通tōng共gòng有yǒu无wú。宗zōng族zú知zhī故gù为wéi人rén所suǒ略作zuò奴nú仆pū者zhě凡fán六liù家jiā，俊jùn皆jiē倾qīng财cái赎shú之zhī。司sī马mǎ宣xuān王wáng年nián十shí六liù七qī，与yǔ俊jùn相xiāng遇yù，俊jùn曰yuē：“此cǐ非fēi常cháng之zhī入rù之zhī也yě。”又yòu司sī马mǎ朗lǎng早zǎo有yǒu声shēng名míng，其qí族zú兄xiōng芝zhī，众zhòng未wèi之zhī知zhī，惟wéi俊jùn言yán曰yuē：“芝zhī虽suī夙sù望wàng不bù及jí朗lǎng，实shí理lǐ但dàn有yǒu优yōu耳ěr。”俊jùn转zhuǎn避bì地dì并bìng州zhōu。本běn郡jùn王wáng象xiàng，少shǎo孤gū特tè，为wéi人rén仆pū隶lì，年nián十shí七qī八bā，见jiàn使shǐ牧mù羊yáng而ér私sī读dú书shū，因yīn被bèi棰chuí楚chǔ。俊jùn嘉jiā其qí才cái质zhì，即jí赎shú象xiàng着zhuó家jiā，聘pìn娶qǔ立lì屋wū，然rán后hòu与yǔ别bié。

太tài祖zǔ除chú俊jùn曲qū梁liáng长cháng，入rù为wéi丞chéng相xiāng掾yuàn属shǔ，举jǔ茂mào才cái，安ān陵líng令líng，迁qiān南nán阳yáng太tài守shǒu。宣xuān德dé教jiào，立lì学xué校xiào，吏lì民mín称chēng之zhī。徙xǐ为wéi征zhēng南nán军jūn师shī。魏wèi国guó既jì建jiàn，迁qiān中zhōng尉wèi。太tài祖zǔ征zhēng汉hàn中zhōng，魏wèi讽fěng反fǎn于yú来lái邺yè，俊jùn自zì劾hé诣yì行háng在zài所suǒ。俊jùn以yǐ身shēn方fāng罪zuì免miǎn，笺jiān辞cí太tài子zǐ。太tài子zǐ不bù悦yuè曰yuē：“杨yáng中zhōng尉wèi便biàn去qù，何hé太tài高gāo远yuǎn邪xié！”遂suì被bèi书shū左zuǒ迁qiān平píng原yuán太tài守shǒu。文wén帝dì践jiàn阼zuò，复fù在zài南nán阳yáng。时shí王wáng象xiàng为wéi散sàn骑qí常cháng恃shì。荐jiàn俊jùn曰yuē：“伏fú见jiàn南nán阳yáng太tài守shǒu杨yáng俊jùn，秉bǐng纯chún粹cuì之zhī茂mào质zhì，履忠zhōng肃sù之zhī弘hóng量liáng，体tǐ仁rén足zú以yǐ育yù物wù，笃dǔ实shí足zú以yǐ动dòng众zhòng。克kè长cháng后hòu进jìn，惠huì训xùn不bù倦juàn，外wài宽kuān内nèi直zhí，仁rén而ér有yǒu断duàn。自zì初chū弹dàn冠guān，所suǒ历lì垂chuí化huà，再zài守shǒu南nán阳yáng，恩ēn德dé流着zhuó，殊shū邻lín异yì党dǎng，襁qiǎng负fù而ér至zhì。今jīn境jìng守shǒu清qīng静jìng，无wú所suǒ展zhǎn其qí智zhì能néng，宜yí还huán本běn朝zhāo，宣xuān力lì辇niǎn毂gǔ，熙xī帝dì之zhī载zǎi。”

俊jùn自zì少shǎo及jí长cháng，以yǐ人rén伦lún自zì任rèn。同tóng郡jùn审shěn固gù、陈chén留卫wèi恂xún本běn皆jiē出chū自zì兵bīng伍wǔ，俊jùn资zī拔bá奖jiǎng致zhì，咸xián作zuò佳jiā士shì；后hòu固gù历lì位wèi郡jùn守shǒu，恂xún御yù史shǐ、县xiàn令líng，其qí明míng鉴jiàn行háng义yì，多duō此cǐ类lèi也yě。初chū，临lín菑zī侯hóu与yǔ俊jùn善shàn，太tài祖zǔ适shì嗣sì未wèi定dìng，密mì访fǎng群qún司sī。俊jùn虽suī并bìng论lùn文wén帝dì、临lín菑zī才cái分fēn所suǒ长cháng，不bù适shì有yǒu所suǒ据jù当dāng，然rán称chēng临lín菑zī犹yóu美měi，文wén帝dì常cháng以yǐ恨hèn之zhī。黄huáng初chū三sān年nián，车chē驾jià至zhì宛wǎn，以yǐ市shì不bù丰fēng乐lè，发fā怒nù收shōu俊jùn。尚shàng书shū仆pū射shè司sī马mǎ宣xuān王wáng、常cháng侍shì王wáng象xiàng、荀xún纬wěi请qǐng俊jùn，叩kòu头tóu流血xiě，帝dì不bù许xǔ。俊jùn曰yuē：“吾wú知zhī罪zuì矣yǐ。”遂suì自zì杀shā。众zhòng冤yuān痛tòng之zhī。

杜dù袭xí字zì子zǐ绪xù，颖yǐng川chuān定dìng陵líng人rén也yě。曾zēng祖zǔ父fù安ān，祖zǔ父fù根gēn，着zhuó名míng前qián世shì。袭xí避bì乱luàn荆jīng州zhōu，刘表biǎo待dài以yǐ宾bīn礼lǐ。同tóng郡jùn繁fán钦qīn数shù见jiàn奇qí于yú表biǎo，袭xí喻yù之zhī曰yuē：“吾wú所suǒ以yǐ与yǔ子zǐ惧jù来lái者zhě，徙xǐ欲yù龙lóng蟠pán幽yōu薮sǒu，待dài时shí凤fèng翔xiáng。岂qǐ谓wèi刘牧mù当dāng为wéi拨bō乱luàn之zhī主zhǔ而ér规guī长cháng（者zhě）委wěi身shēn哉zāi？子zǐ若ruò见jiàn能néng不bù已yǐ，非fēi吾wú徒tú也yě。吾wú其qí与yǔ子zǐ绝jué矣yǐ！”钦qīn慨kǎi然rán曰yuē：“请qǐng敬jìng受shòu命mìng。”袭xí遂suì南nán适shì长cháng沙shā。

建jiàn安ān初chū，太tài祖zǔ迎yíng天tiān子zǐ都dū许xǔ。袭xí逃táo还huán乡xiāng里lǐ，太tài祖zǔ以yǐ为wéi西xī鄂è长cháng。县xiàn滨bīn南nán境jìng，寇kòu贼zéi纵zòng横héng。

时shí长cháng吏lì皆jiē敛liǎn民mín保bǎo城chéng郭guō，不bù得dé农nóng业yè。野yě荒huāng民mín困kùn。仓cāng庾yǔ空kōng虚xū。袭xí自zì知zhī思sī结jié于yú民mín，乃nǎi遣qiǎn老lǎo弱ruò各gè分fēn散sàn就jiù田tián业yè。留丁dīng强qiáng备bèi守shǒu，吏lì民mín欢huān悦yuè。会huì荆jīng州zhōu出chū步bù骑qí万wàn人rén来lái攻gōng城chéng，袭xí乃nǎi悉xī召zhào县xiàn吏lì民mín任rèn拒jù守shǒu者zhě五wǔ十shí余yú人rén，与yǔ之zhī要yào誓shì。其qí亲qīn戚qī在zài外wài欲yù自zì营yíng护hù者zhě，恣zì听tīng遣qiǎn出chū；皆jiē叩kòu头tóu愿yuàn致zhì死sǐ。于yú是shì身shēn执zhí矢shǐ石shí，率shuài与yǔ戮lù力lì。吏lì民mín感gǎn恩ēn，咸xián为wéi用yòng命mìng。临lín陈chén斩zhǎn数shù百bǎi级jí，而ér袭xí众zhòng死sǐ者zhě三sān十shí余yú人rén，其qí余yú十shí八bā人rén尽jìn被bèi创chuàng，贼zéi得dé入rù城chéng。袭xí帅shuài伤shāng痍yí吏lì民mín决jué围wéi得dé出chū，死sǐ丧sāng略尽jìn，而ér无wú反fǎn背bèi者zhě。遂suì收shōu散sàn民mín，徙xǐ至zhì摩mó陂bēi营yíng，吏lì民mín慕mù而ér从cóng之zhī如rú归guī。

司sī隶lì钟zhōng繇yáo表biǎo拜bài议yì郎láng参cān军jūn事shì。苟gǒu彧yù又yòu荐jiàn袭xí，太tài祖zǔ以yǐ为wéi丞chéng相xiāng军jūn祭jì酒。魏wèi国guó既jì建jiàn，为wéi侍shì中zhōng，与yǔ王wáng粲càn、和hé洽qià并bìng用yòng。粲càn强qiáng识shí博bó闻wén，故gù太tài祖zǔ游yóu观guān出chū入rù，多duō得dé骖cān乘chéng，至zhì其qí见jiàn敬jìng不bù及jí洽qià、袭xí。

袭xí尝cháng独dú见jiàn，至zhì于yú夜yè半bàn。粲càn性xìng躁zào竞jìng，起qǐ坐zuò，曰yuē：“不bù知zhī公gōng对duì杜dù袭xí道dào何hé等děng也yě？”洽qià笑xiào答dá曰yuē：“天tiān下xià事shì岂qǐ有yǒu尽jìn邪xié？卿qīng昼zhòu侍shì可kě矣yǐ，悒yì悒yì于yú此cǐ，欲yù兼jiān之zhī乎hū！”后hòu袭xí领lǐng丞chéng相xiāng长cháng史shǐ，随suí太tài祖zǔ到dào汉hàn中zhōng讨tǎo张zhāng鲁lǔ。太tài祖zǔ还huán，拜bài袭xí驸fù马mǎ都dū尉wèi，留督dū汉hàn中zhōng军jūn事shì。绥suí怀huái开kāi导dǎo，百bǎi姓xìng自zì乐lè出chū徙xǐ洛luò、邺yè者zhě八bā万wàn余yú口kǒu。夏xià侯hóu渊yuān为wéi刘备bèi所suǒ没méi，军jūn丧sāng元yuán帅shuài，将jiāng士shì失shī色sè。袭xí与yǔ张zhāng合hé、郭guō淮huái纠摄shè诸zhū军jūn事shì，权quán宜yí以yǐ合hé为wéi督dū，以yǐ一yī众zhòng心xīn，三sān军jūn遂suì定dìng。太tài祖zǔ东dōng还huán，当dāng选xuǎn留府fǔ长cháng史shǐ镇zhèn守shǒu长cháng安ān，主zhǔ者zhě所suǒ选xuǎn多duō不bù当dāng。太tài祖zǔ令líng曰yuē：“释shì骐qí冀jì而ér不bù乘chéng。焉yān皇huáng皇huáng而ér更gēng索suǒ？”遂suì以yǐ袭xí为wéi留府fǔ长cháng吏lì，驻zhù关guān中zhōng。

时shí将jiāng军jūn许xǔ攸yōu拥yōng部bù曲qū，不bù附fù太tài祖zǔ而ér有yǒu慢màn言yán。太tài祖zǔ大dà怒nù，先xiān欲yù伐fá之zhī。群qún臣chén多duō谏jiàn：“可kě招zhāo怀huái攸yōu，共gòng讨tǎo强qiáng敌dí。”太tài祖zǔ横héng刀dāo于yú膝xī，作zuò色sè不bù听tīng。袭xí入rù欲yù谏jiàn，太tài祖zǔ逆nì谓wèi之zhī曰yuē：“吾wú计jì以yǐ定dìng，卿qīng勿wù复fù言yán。”袭xí曰yuē：“若ruò殿diàn下xià计jì是shì邪xié，臣chén方fāng助zhù殿diàn下xià成chéng之zhī。若ruò殿diàn下xià计jì非fēi邪xié，虽suī‘成chéng宜yí改gǎi之zhī。

殿diàn下xià逆nì臣chén令líng勿wù言yán之zhī，何hé待dài下xià之zhī不bù阐chǎn乎hū？“太tài祖zǔ曰yuē：”许xǔ攸yōu慢màn吾wú，如rú何hé可kě置zhì乎hū？“袭xí曰yuē：”殿diàn下xià谓wèi许xǔ攸yōu何hé如rú人rén邪xié？“太tài祖zǔ曰yuē：”凡fán人rén也yě。“袭xí曰yuē：”夫fū‘惟wéi贤xián知zhī贤xián，惟wéi圣shèng知zhī圣shèng’，凡fán人rén安ān能néng知zhī非fēi凡fán人rén邪xié？方fāng今jīn豺chái狼láng当dāng路lù而ér狐hú狸lí是shì先xiān，人rén将jiāng谓wèi殿diàn下xià避bì强qiáng攻gōng弱ruò，进jìn不bù为wéi勇yǒng，退tuì不bù为wéi仁rén。臣chén闻wén千qiān钩gōu之zhī弩nǔ不bù为wéi鼷xī鼠shǔ发fā机jī，万wàn石shí之zhī钟zhōng不bù以yǐ莛tíng撞zhuàng起qǐ音yīn。今jīn区qū区qū之zhī许xǔ攸yōu，何hé足zú以yǐ劳láo神shén武wǔ哉zāi？“太tài祖zǔ曰yuē：”善shàn。“遂suì厚hòu抚fǔ攸yōu，攸yōu即jí归guī服fú。时shí夏xià侯hóu尚shàng昵nì于yú太tài子zǐ，情qíng好hǎo至zhì密mì。

袭xí谓wèi尚shàng非fēi益yì友yǒu，不bù足zú殊shū待dài，以yǐ闻wén太tài祖zǔ。文wén帝dì初chū甚shèn不bù悦yuè，后hòu乃nǎi追zhuī思sī。语yǔ在zài《尚shàng传chuán》。其qí柔róu而ér不bù犯fàn，皆jiē此cǐ类lèi也yě。

文wén帝dì即jí王wáng位wèi，赐cì爵jué关guān内nèi侯hóu。及jí践jiàn阼zuò，为wéi督dū军jūn粮liáng御yù史shǐ，封fēng武wǔ平píng亭tíng侯hóu，更gēng为wéi督dū军jūn粮liáng执zhí法fǎ，入rù为wéi尚shàng书shū。文wén帝dì即jí位wèi，进jìn封fēng平píng阳yáng乡xiāng侯hóu。诸zhū葛gé亮liàng出chū秦qín川chuān，大dà将jiāng军jūn曹cáo真zhēn督dū军jūn拒jù亮liàng，徙xǐ袭xí为wéi大dà将jiāng军jūn军jūn师shī，分fēn邑yì百bǎi户hù赐cì兄xiōng基jī爵jué关guān内nèi侯hóu。真zhēn薨hōng，司sī马mǎ宣xuān王wáng代dài之zhī，袭xí复fù为wéi军jūn师shī，增zēng邑yì三sān百bǎi，并bìng前qián五wǔ百bǎi五wǔ十shí户hù。以yǐ疾jí征zhēng还huán，拜bài太tài中zhōng大dà夫fū。薨hōng，追zhuī赠zèng少shǎo府fǔ，谥shì曰yuē定dìng侯hóu。子zǐ会huì嗣sì。赵zhào俨yǎn字zì伯bó然rán，颖yǐng川chuān阳yáng翟dí人rén也yě。避bì乱luàn荆jīng州zhōu，与yǔ杜dù袭xí、繁fán钦qīn通tōng财cái同tóng计jì，合hé为wéi一yī家jiā。太tài祖zǔ始shǐ迎yíng献xiàn帝dì都dū许xǔ。俨yǎn谓wèi钦qīn曰yuē：“曹cáo镇zhèn东dōng应yīng期qī命mìng世shì，必bì能néng匡kuāng济jì华huá夏xià，吾wú知zhī归guī矣yǐ。”建jiàn安ān二èr年nián，年nián二èr十shí七qī，遂suì扶fú持chí老lǎo弱ruò诣yì太tài祖zǔ，太tài祖zǔ以yǐ俨yǎn为wéi朗lǎng陵líng长cháng。县xiàn多duō豪háo猾huá，无wú所suǒ畏wèi忌jì。俨yǎn取qǔ其qí尤yóu甚shèn者zhě，收shōu缚fù案àn验yàn，皆jiē得dé死sǐ罪zuì。俨yǎn既jì囚之zhī，乃nǎi表biǎo府fǔ解jiě放fàng，自zì是shì威wēi思sī并bìng着zhuó。时shí袁yuán绍shào举jǔ兵bīng南nán侵qīn，遣qiǎn使shǐ招zhāo诱yòu豫yù州zhōu诸zhū郡jùn，诸zhū郡jùn多duō受shòu其qí命mìng。惟wéi阳yáng安ān郡jùn不bù动dòng，而ér都dū尉wèi李lǐ通tōng急jí录lù户hù调tiáo。俨yǎn见jiàn通tōng曰yuē：“方fāng今jīn天tiān下xià未wèi集jí，诸zhū郡jùn并bìng叛pàn，怀huái附fù者zhě夏xià收shōu其qí绵mián绢juàn，小xiǎo人rén乐lè乱luàn，能néng无wú遗yí恨hèn！且qiě远yuǎn近jìn多duō虞yú，不bù可kě不bù详xiáng也yě。”通tōng曰yuē：“绍shào与yǔ大dà将jiāng军jūn相xiāng持chí甚shèn急jí，左zuǒ右yòu郡jùn县xiàn背bèi叛pàn乃nǎi尔ěr。若ruò绵mián绢juàn不bù调tiáo送sòng，观guān听tīng者zhě必bì谓wèi我wǒ顾gù望wàng，有yǒu所suǒ须xū待dài也yě。”俨yǎn曰yuē：“诚chéng亦yì如rú君jūn虑lǜ；然rán当dāng权quán其qí轻qīng重zhòng，小xiǎo缓huǎn调tiáo，当dāng为wéi君jūn释shì此cǐ患huàn。”乃nǎi书shū与yǔ荀xún彧yù曰yuē：“今jīn阳yáng安ān郡jùn当dāng送sòng绵mián绢juàn，道dào路lù艰jiān阻zǔ，必bì致zhì寇kòu害hài。百bǎi姓xìng困kùn穷qióng，邻lín城chéng并bìng叛pàn，易yì用yòng倾qīng荡dàng，乃nǎi一yī方fāng安ān危wēi之zhī机jī也yě。且qiě此cǐ郡jùn人rén执zhí守shǒu忠zhōng节jié，在zài险xiǎn不bù贰èr。微wēi善shàn必bì赏shǎng，则zé为wéi义yì者zhě劝quàn。善shàn为wéi国guó者zhě，藏cáng之zhī于yú民mín。以yǐ为wéi国guó家jiā宜yí垂chuí慰wèi抚fǔ，所suǒ敛liǎn绵mián绢juàn，皆jiē俾bǐ还huán之zhī。”彧yù报bào曰yuē：“辄zhé白bái曹cáo公gōng，公gōng文wén下xià郡jùn，绵mián绢juàn悉xī以yǐ还huán民mín。”上shàng下xià欢huān喜xǐ，郡jùn内nèi遂suì安ān。

人rén为wéi司sī空kōng掾yuàn属shǔ主zhǔ簿bù。时shí于yú禁jīn屯tún颖yǐng阴yīn，乐lè进jìn屯tún阳yáng翟dí；张zhāng辽liáo屯tún长cháng社shè；诸zhū将jiāng任rèn气qì，多duō共gòng不bù协xié。使shǐ俨yǎn并bìng参cān三sān军jūn，每měi事shì训xùn喻yù，遂suì相xiāng亲qīn睦mù。太tài祖zǔ征zhēng荆jīng州zhōu，以yǐ俨yǎn领lǐng章zhāng陵líng太tài守shǒu，徙xǐ都dū督dū护hù军jūn，护hù于yú禁jīn、张zhāng辽liáo、张zhāng合hé、朱zhū灵líng、李lǐ典diǎn、路lù招zhāo、冯féng楷kǎi七qī军jūn。复fù为wéi丞chéng相xiāng主zhǔ簿bù，迁qiān扶fú风fēng太tài守shǒu。太tài祖zǔ徙xǐ出chū故gù韩hán遂suì、马mǎ超chāo等děng兵bīng五wǔ千qiān余yú人rén，使shǐ平píng难nán将jiāng军jūn殷yīn署shǔ等děng督dū领lǐng，以yǐ俨yǎn为wéi关guān中zhōng护hù军jūn，尽jìn统tǒng诺nuò军jūn。羌qiāng虏lǔ数shù来lái寇kòu害hài，俨yǎn率shuài署shǔ等děng追zhuī到dào新xīn平píng，大dà破pò之zhī。屯tún田tián客kè吕并bìng自zì称chēng将jiāng军jūn，聚jù党dǎng据jù陈chén仓cāng，俨yǎn夏xià率shuài署shǔ等děng攻gōng之zhī，贼zéi即jí破pò灭miè。

时shí被bèi书shū差chà千qiān二èr百bǎi兵bīng往wǎng助zhù汉hàn中zhōng守shǒu，署shǔ督dū送sòng之zhī。行háng者zhě卒zú与yǔ室shì家jiā别bié，皆jiē有yǒu忧yōu色sè。署shǔ发fā后hòu一yī日rì，俨yǎn虑lǜ其qí有yǒu变biàn，乃nǎi自zì追zhuī至zhì斜xié谷gǔ口kǒu，人rén人rén慰wèi劳láo，又yòu深shēn戒jiè署shǔ。还huán宿sù雍yōng州zhōu刺cì史shǐ张zhāng既jì舍shě。署shǔ军jūn复fù前qián四sì十shí里lǐ，兵bīng果guǒ叛pàn乱luàn，未wèi知zhī署shǔ吉jí凶xiōng。而ér俨yǎn自zì随suí步bù骑qí百bǎi五wǔ十shí人rén，皆jiē与yǔ叛pàn者zhě同tóng部bù曲qū，或huò婚hūn姻yīn。得dé此cǐ问wèn，各gè惊jīng，被bèi甲jiǎ持chí兵bīng，不bù复fù自zì安ān。俨yǎn欲yù还huán，既jì等děng以yǐ为wéi“今jīn本běn营yíng党dǎng已yǐ扰rǎo乱luàn，一yī身shēn赴fù之zhī无wú益yì，可kě须xū定dìng问wèn”。俨yǎn曰yuē：“虽suī疑yí本běn营yíng与yǔ叛pàn者zhě同tóng谋móu，要yào当dāng闻wén行háng者zhě变biàn，乃nǎi发fā之zhī。又yòu有yǒu欲yù善shàn不bù能néng自zì定dìng，宜yí及jí犹yóu豫yù，促cù抚fǔ守shǒu之zhī。且qiě为wéi之zhī元yuán帅shuài，既jì不bù能néng安ān辑jí，身shēn受shòu祸huò难nán，命mìng也yě。”

遂suì去qù。行háng三sān十shí里lǐ止zhǐ，放fàng马mǎ息xī，尽jìn呼hū所suǒ从cóng人rén，喻yù以yǐ成chéng败bài，慰wèi励lì恳kěn切qiē。皆jiē慷kāng慨kǎi曰yuē：“死sǐ生shēng当dāng随suí护hù军jūn，不bù敢gǎn有yǒu二èr”前qián到dào诸zhū营yíng，各gè召zhào料liào简jiǎn诸zhū奸jiān结jié叛pàn者zhě八bā百bǎi余yú人rén，散sàn在zài原yuán野yě，惟wéi取qǔ其qí造zào谋móu魁kuí率shuài治zhì之zhī，余yú一yī不bù问wèn。郡jùn县xiàn所suǒ收shōu送sòng，皆jiē放fàng遣qiǎn，乃nǎi即jí相xiāng率shuài还huán降jiàng。俨yǎn密mì白bái：“宜yí遣qiǎn将jiāng诣yì大dà营yíng，请qǐng旧jiù兵bīng镇zhèn守shǒu关guān中zhōng。”太tài祖zǔ遣qiǎn将jiāng军jūn刘柱zhù将jiāng二èr千qiān人rén，当dāng须xū到dào乃nǎi发fā遣qiǎn，而ér事shì露lòu，诸zhū营yíng大dà骇hài，不bù可kě安ān喻yù。俨yǎn谓wèi诸zhū将jiāng曰yuē：“旧jiù兵bīng既jì少shǎo，东dōng兵bīng未wèi到dào，是shì以yǐ诸zhū营yíng图tú为wéi邪xié谋móu。若ruò或huò成chéng变biàn，为wéi难nán不bù测cè。因yīn其qí狐hú疑yí，当dāng令líng早zǎo决jué。”遂suì宣xuān言yán当dāng差chà留新xīn兵bīng之zhī温wēn厚hòu者zhě千qiān人rén镇zhèn守shǒu关guān中zhōng，其qí余yú悉xī遣qiǎn东dōng，便biàn见jiàn主zhǔ者zhě，内nèi诸zhū营yíng兵bīng名míng籍jí，案àn累léi重zhòng，立lì差chà别bié之zhī。留者zhě意yì定dìng，与yǔ俨yǎn同tóng心xīn。其qí当dāng去qù者zhě亦yì不bù敢gǎn动dòng，俨yǎn一yī日rì尽jìn遣qiǎn上shàng道dào，因yīn使shǐ所suǒ留干gān人rén，分fēn布bù罗luó落là之zhī。东dōng兵bīng寻xún至zhì，乃nǎi复fù胁xié喻yù。并bìng徙xǐ千qiān人rén，令líng相xiāng及jí共gòng东dōng，凡fán所suǒ全quán致zhì二èr万wàn余yú口kǒu。