汾湖石记

汾fén湖hú石shí者zhě，盖gài得dé之zhī于yú汾fén湖hú也yě。其qí时shí水shuǐ落là而ér岸àn高gāo，流涸hé而ér崖yá出chū。有yǒu人rén曰yuē：湖hú之zhī湄méi有yǒu石shí焉yān，累léi累léi然rán而ér多duō，遂suì命mìng舟zhōu致zhì之zhī。

其qí大dà小xiǎo圆yuán缺quē，袤mào尺chǐ不bù一yī。其qí色sè则zé苍cāng然rán，其qí状zhuàng则zé崟yín然rán，皆jiē可kě爱ài也yě。询xún其qí居jū旁páng之zhī人rén，亦yì不bù知zhī谁shuí之zhī所suǒ遗yí矣yǐ。岂qǐ其qí昔xī为wéi繁fán华huá之zhī所suǒ，以yǐ年nián代dài邈miǎo远yuǎn，故gù湮yān没méi而ér无wú闻wén耶yé？抑yì开kāi辟bì以yǐ来lái，石shí固gù生shēng于yú兹zī水shuǐ者zhě耶yé？若ruò其qí生shēng于yú兹zī水shuǐ，今jīn不bù过guò遇yù而ér出chū之zhī也yě；若ruò其qí昔xī为wéi繁fán华huá之zhī所suǒ湮yān没méi而ér无wú闻wén者zhě，则zé可kě悲bēi甚shèn矣yǐ。想xiǎng其qí人rén之zhī植zhí此cǐ石shí也yě，必bì有yǒu花huā木mù隐yǐn映yìng，池chí台tái依yī倚yǐ，歌gē童tóng与yǔ舞wǔ女nǚ流连lián，游yóu客kè偕xié骚sāo人rén啸xiào咏yǒng。林lín壑hè交jiāo美měi，烟yān霞xiá有yǒu主zhǔ，不bù亦yì游yóu观guān之zhī乐lè乎hū？今jīn皆jiē不bù知zhī化huà为wéi何hé物wù矣yǐ。且qiě并bìng颓tuí垣yuán废fèi井jǐng、荒huāng涂tú旧jiù址zhǐ之zhī迹jì，一yī无wú可kě存cún而ér考kǎo之zhī，独dú兹zī石shí之zhī颓tuí乎hū卧wò于yú湖hú侧cè，不bù知zhī其qí几jī百bǎi年nián也yě，而ér今jīn出chū之zhī，不bù亦yì悲bēi哉zāi！

虽suī然rán，当dāng夫fū流波bō之zhī冲chōng激jī而ér奔bēn排pái，鱼yú虾xiā之zhī游yóu泳yǒng而ér窟kū穴xué，秋qiū风fēng吹chuī芦lú花huā之zhī瑟sè瑟sè，寒hán宵xiāo唳lì征zhēng雁yàn之zhī嘹liáo嘹liáo，枪qiāng烟yān白bái露lòu，蒹jiān葭jiā无wú际jì，钓diào艇tǐng渔yú帆fān，吹chuī横héng笛dí而ér出chū没méi；萍píng钿diàn荇xìng带dài，杂zá黛dài螺luó而ér萦yíng覆fù，则zé此cǐ石shí之zhī存cún于yú天tiān地dì之zhī间jiān也yě，其qí殆dài与yǔ湖hú之zhī水shuǐ冷lěng落là于yú无wú穷qióng已yǐ耶yé？今jīn乃nǎi一yī旦dàn罗luó之zhī于yú庭tíng，复fù使shǐ垒lěi之zhī而ér为wéi山shān，荫yīn之zhī以yǐ茂mào树shù，披pī之zhī以yǐ苍cāng苔tái，杂zá红hóng英yīng之zhī璀cuǐ璨càn，纷fēn素sù蕊ruǐ之zhī芬fēn芳fāng，细xì草cǎo春chūn碧bì，明míng月yuè秋qiū朗lǎng，翠cuì微wēi缭liáo绕rào于yú其qí巅diān，飞fēi花huā点diǎn缀zhuì于yú其qí岩yán。乃nǎi至zhì楹yíng槛jiàn之zhī间jiān，登dēng高gāo台tái而ér送sòng归guī云yún；窗chuāng轩xuān之zhī际jì，照zhào遐xiá景jǐng而ér生shēng清qīng风fēng。回huí思sī昔xī之zhī啸xiào咏yǒng，流连lián游yóu观guān之zhī乐lè者zhě，不bù又yòu复fù见jiàn之zhī于yú今jīn乎hū？则zé是shì石shí之zhī沉chén于yú水shuǐ者zhě可kě悲bēi，今jīn之zhī遇yù而ér出chū之zhī者zhě，又yòu可kě喜xǐ也yě。若ruò使shǐ水shuǐ不bù落là，潮cháo不bù涸hé，则zé至zhì今jīn犹yóu埋mái于yú层céng波bō之zhī间jiān耳ěr。石shí固gù亦yì有yǒu时shí也yě哉zāi。